Kaside Der Vasf-ı İstanbul ve Sitâyiş-i İbrahim Paşa [Nedîm]

Sadrazam İbrahim Paşa'nın Övgüsü İçin İstanbul Vasfında Yazılan Kasîde 1 Bu şehr-i Sitanbul ki bî-misl ü behâdur  Bir sengine yekpâre 'Acem mülki fedâdur Bir benzeri daha bulunamayan ve değeri ölçülemeyen bu İstanbul şehrinin bir taşına baştan başa İran ülkesi feda olsa yeridir. 2 Bir gevher-i yektâdur iki bahr arasında  Hurşîd-i cihân-tâb ile tartılsa sezâdur [İstanbul] iki deniz arasında eşsiz bir incidir. Cihanı aydınlatan güneşle tartılsa lâyıktır. 3 Bir kân-i ni'amdur ki anun gevheri ikbâl  Bir bâg-i İremdür ki gülü 'izz ü 'alâdur [İstanbul] cehveri talih olan bir nimetler ocağıdır. Gülü yücelik, şan ve şeref olan bir İrem bahçesidir. 4 Altında mı üstünde midür cennet-i a'lâ  El-hak bu ne hâlet bu ne hoş âb ü hevâdur Yüce cennet [İstanbul'un] altında mı yoksa üstünde midir? Gerçekten bu ne hâl, bu ne hoş su ve havadır! 5 Her bağçesi bir çemenistân-i letâfet  Her kûşesi bir meclis-i pür-feyz ü safâdur ...

Ol şehüñ bâbında der-bân olmag ister göñlümüz [Zâtî]

Peri masalı

1. Ol şehüñ bâbında der-bân olmag ister göñlümüz
Cümle mahlûkata sultân olmag ister göñlümüz

2. Ol perînüñ hâtem-i lâ’line cândan mâyilüz
Gerçi bir mûruz Süleymân olmag ister göñlümüz

3. Terk idüb tâc ü kabâyı baş açuk abdâl olub
Hânikâh-ı ‘ışka mihmân olmag ister göñlümüz

4. Dôstlar bir dem cihân bezminde râhat olmaduk
Her nefes ney gibi nâlân olmag ister göñlümüz

5. Hiç vâkıf olmaduk bu hâletüñ esrârına
Vâlih ü ser-mest ü hayrân olmag ister göñlümüz

6. Zâtîya ol âfitâb-ı âsumân-kadrüñ yine
Hâk ile kûyinde yek-sân olmag ister gönlümüz

Nesre Çeviri ve Günümüz Türkçesi 

1. Gönlümüz ol şehün bâbında derbân olmag ister. Gönlümüz cümle mahlûkata sultân olmag ister.
Gönlümüz o padişahın kapısında kapıcı olmak ister. Gönlümüz bütün yaratılmışlara sultan olmak ister. 

2. Ol perînüñ hâtem-i lâ’line cândan mâyilüz. Gönlümüz Gerçi bir mûruz Süleymân olmag ister.
O perinin la’l (taşı gibi olan) dudağının mührüne candan meyilliyiz. Gerçi bir karıncayız (ama) gönlümüz Süleyman olmak ister. 

3. Göñlümüz tâc ü kabâyı terk idüb baş açuk abdâl olub hânikâh-ı ‘ışka mihmân olmag ister.
Gönlümüz tâcı ve cübbeyi terk edip baş açık abdal olarak aşk tekkesine misafir olmak ister.

4. Dôstlar bir dem cihân bezminde râhat olmaduk. Göñlümüz her nefes ney gibi nâlân olmag ister.
Dostlar! Dünya meclisinde bir an bile rahat olmadık. Gönlümüz her an ney gibi inlemek ister. 

5. Bu hâletüñ esrârına hiç vâkıf olmaduk. Göñlümüz vâlih ü ser-mest ü hayrân olmag ister.
Bu halin sırlarına hiç vâkıf olmadık. Gönlümüz şaşkın, sarhoş ve hayran olmak ister.

6. Zâtîya, gönlümüz yine ol âfitâb-ı âsumân-kadrüñ kûyinde hâk ile yek-sân olmag ister.
Ey Zâtî! Gönlümüz yine o gökyüzü mertebeli güneşin (güneş gibi sevgilinin) mahallesinde toprakla bir olmak ister.  

Yorumlar